Месяц: Декабрь 2017
-
Исломи муосир ва вазъияти иҷтимоӣ-иқтисодии кишварҳои исломӣ
Исломи муосир ва вазъияти иҷтимоӣ-иқтисодии кишварҳои исломӣ Кишварҳо исломии муосир ва таносуби аҳолии онҳо Созмонҳои байналмилалӣ, ҳаракатҳо ва фирқаҳои муосири исломӣ Ҳаракатҳо ва фирқаҳои навзуҳури исломӣ 1. Кишварҳо исломии муосир ва таносуби аҳолии онҳо Ислом имрӯз яке аз се дини бонуфуз ва аз адёни ҷаҳонӣ ба шумор меравад. Пайравонаш мувофиқи…
Муфассалтар » -
Шоха ва мазҳабҳои таърихии исломӣ
Шоха ва мазҳабҳои таърихии исломӣ Равияҳои асосии ислом Мазҳабҳои аҳли суннат ва ҷамоат Фирқаҳои аҳли шиа Равияҳои асосии ислом Ислом ҳам монанди динҳои дигар ба шоха ва равияҳои мухталиф тақсим шудааст. Пас аз вафоти Паёмбари ислом (с) чанде нагузашта буд, ки ихтилоф дар атрофи ҷонишинии ӯ, яъне дар масъалаи интихоби…
Муфассалтар » -
Суннат ва ҳадис чун сарчашмаҳои исломӣ
Суннат ва ҳадис чун сарчашмаҳои исломӣ Суннат ва ҳадис сарчашмаи исломӣ Ҳадисшиносӣ Ҳадисҳои саҳеҳ, ҳасана ва заиф Суннат ва ҳадис сарчашмаи исломӣ Дар баробари Қуръон Суннат ва ҳадис низ аз сарчашмаҳои муътамади исломӣ маҳсуб меёбанд. Вале дар мартаба ва дар ҳалли масоили шаръиву ҳуқуқӣ, тавре таъкид шуд, онҳо аз Қуръон…
Муфассалтар » -
Қуръон ва Суннат чун сарчашмаҳои асосии ислом
Қуръон сарчашмаи асосии ислом Сохтори Қуръон Илмҳои қуръонӣ 1. Қуръон сарчашмаи асосии ислом Сарчашмаҳои асосии хаттии ислом Қуръон ва Суннат мебошанд. Вале дар баробари ин сарчашмаҳои дигаре чун тафсирҳо, таъвилҳо, ҳадисҳо ва ғайра низ вуҷуд доранд, ки дар мартаба аз Қуръон ва Суннат поинтар буда, вазифаи шарҳу баёни ин дуро…
Муфассалтар » -
Истилои Осиёи Миёна ва паҳншавии ислом дар ин минтақа
Истилои Осиёи Миёна ва паҳншавии ислом дар ин минтақа Шурӯъи истилои Осиёи Миёна аз тарафи арабҳо Муборизаи озодихоҳонаи мардумони Бухоро Хусусияти паҳншавии ислом ҳамчун дини нав дар Минтақа 1. Шурӯъи истилои Осиёи Миёна аз тарафи арабҳо Пас аз шикасти шоҳи сосонӣ Яздигурди III ва фирору кушта шудани ӯ соли 654…
Муфассалтар » -
Паҳншавии ислом берун аз Арабистон
Паҳншавии ислом берун аз Арабистон Чор халифаи аввали ислом, «хулафои рошидин» Паҳншавии ислом дар шимоли нимҷазираи Арабистон 1. Чор халифаи аввали ислом, «хулафои рошидин» Вақте ки Муҳаммад пайғамбар (с) вафот кард, ҳанӯз ислом аз ҳудуди нимҷазираи Арабистон берун набаромада буд. Густариши ислом дар аҳди «хулафои рошидин» — чор халифи авали…
Муфассалтар » -
Пайдоиши дини ислом ва густариши он дар нимҷазираи Арабистон
Пайдоиши дини ислом ва густариши он дар нимҷазираи Арабистон Зиндагиномаи Муҳаммад (с) Оғози нубувват Ҳиҷрати паёмбар ба Мадина Моҳияти табаддулоти динии Муҳаммад пайғамбари Ислом Зиндагиномаи Муҳаммад. Дар пайдоиши динҳо чунон ки дидем, нақши ин ё он шахси баргузида муассир будааст. Дар пайдоиши дини ислом нақши асосгузори он Муҳаммад пайғамбар (с)…
Муфассалтар » -
Дини ислом. Вазъияти иҷтимоӣ-фарҳангии Нимҷазираи Арабистон дар арафаи пайдоиши ислом
Дини ислом. Вазъияти иҷтимоӣ-фарҳангии Нимҷазираи Арабистон дар арафаи пайдоиши ислом Арабистон қабл аз ислом Вазъи сиёсӣ ва иҷтимоии Арабистон дар давраи пайдоиши Ислом 3. Шаҳри Макка 1. Арабистон қабл аз ислом Ислом аз динҳои яктопарастӣ (тавҳидӣ) ба шумор меравад. Он дар қатори дини насрония ва буддоия сеюмин дини ҷаҳонӣ буда,…
Муфассалтар » -
Пайдоиши равия ва шохаҳои дини насронӣ
Пайдоиши равия ва шохаҳои дини насронӣ Сабаби пайдошавии равияҳои нави насронӣ ва шохаҳои асосии он Пайдоиши равияи католикӣ ва равияи православӣ Протестантизм 1. Сабаби пайдошавии равияҳои нави насронӣ ва шохаҳои асосии он Дини насронӣ, чунон ки гуфта шуд, дар заминаи дини яҳудия ба вуҷуд омад ва асосгузори он Исо аз…
Муфассалтар » -
Дини насронӣ (масеҳӣ ё христианӣ)
Дини насронӣ (масеҳӣ ё христианӣ) Вазъи сиёсӣ ва заминаҳои иҷтимоӣ ва маънавии пайдоиши насронӣ 2. Асосгузори насрония ва фаъолияти таблиғотии он Сарчашмаҳои динии насронӣ 1. Вазъи сиёсӣ ва заминаҳои иҷтимоӣ ва маънавии пайдоиши насронӣ Дини насронӣ (масеҳӣ, христианӣ)2 яке аз динҳои ҷаҳонии тавҳидӣ аз ад1. Вазъи сиёсӣ ва заминаҳои иҷтимоӣ…
Муфассалтар » -
Динҳои сомӣ. Дини яҳудия
Динҳои сомӣ. Дини яҳудия Пайдоиши динии яҳудия Сарчашмаҳои дини яҳудия Таълимот оини яҳуд Пайдоиши фирқаҳои яҳудия 1.Пайдоиш дини яҳудия Яҳудия яке аз динҳои тавҳидии миллию давлатӣ буда, ба гурӯҳи динҳои сомӣ тааллуқ дорад. Ҳама пайравони ин дин аз миллати яҳуд (онҳоро ибронӣ ва Бани Исроил низ меноманд) мебошанд. Яҳудия аввалин…
Муфассалтар » -
Адёни Чин
Адёни Чин Робитаи инсон ва табиат дар адёни Чин Дини Даосия Таълимот Конфутсия ва масъалаҳои ахлоқии он 1.Робитаи инсон ва табиат дар адёни Чин Дар андешаи динии мардумони Чин ва умуман кишварҳои Ховари Дур инсон бо табиат пайванди аслӣ ва ҳамешагӣ дорад, ин пайванд тасодуфӣ набуда, хусусияти зотӣ дорад. Масалан,…
Муфассалтар » -
Буддоия
Буддоия Заминаҳои пайдоиши буддоия Асосгузори дини буддоия Меҳвари таълимоти буддоия 1.Заминаҳои пайдоиши буддоия. Буддоия дар қисмати шимолу шарқии Ҳиндустон, дар он ҷое ки давлатҳои қадимаи Магадҳа, Кошала ва Личчхави воқеъ гардида буданд, дар миёнаҳои ҳазорсолаи якуми то милод пайдо шудааст. Дар Ҳинди Қадим, дар миёнаҳои ҳазорсолаи якуми қабл аз милод,…
Муфассалтар » -
Динҳои ҷайния ва сикхия
Динҳои ҷайния ва сикхия Заминаҳои пайдоиши ҷайния Асоси таълимоти ҷайния Пайдоиши дини Сикхия 1. Заминаҳои пайдоиши ҷайния Бар муқобили сохти табақотӣ-каставӣ ва тариқати маҳдуди ҳиндуияи аввал ду ҳаракати мазҳабӣ ба вуҷуд пайваст, ки баъдан ба дини алоҳида табдил ёфтанд. Ин ду ҳаракат ҷайния (ҷайнизм) ва буддоия (буддизм) буданд. Ҷайния дар…
Муфассалтар » -
Динҳои қадими Ҳиндустон. Дини Ҳиндуия Ведҳо – китобҳои муқаддаси ориёиёни ҳинд
Динҳои қадими Ҳиндустон. Дини Ҳиндуия Ведҳо – китобҳои муқаддаси ориёиёни ҳинд. Хусусияти тамаддуни Ҳинди Қадим Давраҳои таърихии динҳои Ҳиндустон Ведҳо ва қисматҳои он Дини Браҳманӣ 1. Хусусияти тамаддуни Ҳинди Қадим Ҳиндустон яке аз сарзаминҳои куҳан ва аз назари тамаддун ғанӣ мебошад. Ҳанӯз аз замонҳои қадим (ҳазораи III ва II пеш…
Муфассалтар » -
Ҳаракати динӣ-иҷтимоии маздакия
Ҳаракати динӣ-иҷтимоии маздакия Хувияти Маздак ва асоси таълимоти он Умумият ва фарқияти маздакия аз монавия Масъалаҳои иҷтимоӣ дар таълимоти Маздак Хувияти Маздак ва асоси таълимоти он Маздакия, метавон гуфт, охирин таълимоти динию фалсафӣ ва иҷтимоии эрониён қабл аз ислом мебошад, ки таъсири амиқе дар афкори иҷтимоию фалсафии халқи тоҷик гузоштааст.…
Муфассалтар » -
Дини монавия
Дини монавия Пайдоиши Монавия Хусусияти паҳншавии ҳаракати динию иҷтимоии Монавия Нақши инсон дар таълимоти Монӣ Пайдоиши Монавия Монавия дини синкретӣ (омехта)-е мебошад, ки дар асри III мелодӣ дар давраи салтанати хонадони сосонӣ, дар заминаи ислоҳи зардуштия ба майдон омадааст. Асосгузори ин дин Монӣ (216-276) буд. Монӣ яке аз шахсиятҳои маъруфи…
Муфассалтар » -
Маросими зардуштия
Маросими зардуштия Хусусияти ибодат ва маросимҳои асосии зардуштия Чор нахустунсури муқаддас дар таълимоти дину фалсафаи зардуштия Хусусияти ибодат ва маросимҳои асосии зардуштия Яке аз аввалин маросимҳои зардуштия ба ҷамоаи динӣ қабул кардан мебошад. Ин маросим дар синни понздаҳсолагии ҷавонон сурат мегирад ва яке аз муҳимтарин расмияти он бастани «куштӣ» (калимаи…
Муфассалтар » -
Дини зардуштия Авесто – китоби муқаддаси зардуштиён
Дини зардуштия Авесто – китоби муқаддаси зардуштиён Заминаҳои ақидатӣ-иҷтимоии пайдоиши зардуштия Зардушт асосгузори зардуштия Авесто китоби муқаддаси зардуштиён ва масъалаҳои ахлоқии он Заминаҳои ақидатӣ-иҷтимоии пайдоиши зардуштия Зардуштия аз маъруфтарин адёни бостонии халқҳои эронинажод мебошад. Он бо номи асосгузораш Зардушт номида шудааст. Дини Зардуштӣ аз лиҳози пайдоиш ва интишор ба гурӯҳи…
Муфассалтар » -
Оини меҳрпарастӣ (митраизм)
Оини меҳрпарастӣ (митраизм) Меҳрпарастӣ ё митроия (митраизм) Моҳияти таълимоти зарвония ва Маздо Ясно Маросимҳои қадимаи эронӣ-ориёӣ Меҳрпарастӣ ё митроия (митраизм) Халқҳои форсзабон дар ибтидо нерӯҳои табиӣ монанди офтоб, моҳ, ситорагон, хок, оташ, об ва бодро мепарастидаанд. Дар ин маврид дар китоби Авесто иттилооти зиёде ҳастанд. Моҳиятан динҳои ин давраро динҳои…
Муфассалтар » -
Дину оинҳои бостонии эронӣ-ориёӣ
Дину оинҳои бостонии эронӣ-ориёӣ Динҳои бостонии Ориёӣ Оин ва парастиши ибтидоии халқҳои форсизабон Динҳои бостонии Ориёӣ Тоҷикон дар аҳди бостон, ҳамроҳ бо дигар ҳалқҳои форсизабони эронинажод аз назари фарҳанги динию мазҳабӣ дар таърихи тамаддуни ҷаҳонӣ нақши арзандае гузоштаанд ва дорои дину оинҳои баркамолу ҷаҳонӣ будаанд. Халқҳои эронӣ аз нигоҳи динофаринӣ…
Муфассалтар » -
Дини римиёни қадим
Дини римиёни қадим Хусусияти динҳои римиёни бостон Миллию давлатӣ будани динҳои римиён ва юнониён Аз байн рафтани дини Римиёни Қадим 1. Хусусияти динҳои римиёни бостон Нимҷазирае дар ҷануби Аврупо, дар ғарби нимҷазираи Балкан қарор дорад, ки онро Апеннин меноманд ва кишваре, ки дар он ҷойгир шудааст ҳоло бо номи Итолиё…
Муфассалтар » -
Дини юнониёни қадим
Эътиқодоти юнониёни бостон Рисолати анҷумани худоёни юнонӣ Робитаи динҳои юнонӣ бо парастишҳои ориёӣ 1. Эътиқодоти юнониёни бостон Кишваре, ки шарқиён онро Юнон ва ғарбиён ба пайравии римиён Грек (Greece) ё Гретсия меноманд, дар гузашта худро Ҳеленес ва сарзамини худро Ҳеллас (Эллада) номидаанд. Дар Юнон то ҳуҷуми халқҳои ориёӣ ва ташаккули…
Муфассалтар » -
Дини бобулиёни қадим
Дини бобулиёни қадим Ташаккул ва пайдоиши тамаддуни бобулӣ Иртибот фарҳанги Бобул бо тамаддуни шумерӣ ва аккодӣ Худоёни бобулиёни қадим 1. Ташаккул ва пайдоиши тамаддуни бобулӣ Байни солҳои 5300 то 4000-ум т.м. дар водии Байнанаҳрайн (Mesopotamia — байни рӯдҳои бузурги Даҷла ва Фурот), дар сарзамини Ироқи имрӯза оҳиста-оҳиста марказҳои аҳолинишине ба…
Муфассалтар » -
Дини мисриёни қадим
Гузариши динҳои ибтидоӣ-табиӣ то ба динҳои бисёрхудоӣ (политеистӣ)- дар Мисри Қадим Хусусияти динҳои Мисри Қадим Гузариши динҳои ибтидоӣ-табиӣ то ба динҳои бисёрхудоӣ (политеистӣ)- дар Мисри Қадим Марҳилаи навин дар таърихи таҳаввули маънавию мазҳабии инсоният якҷоя бо ташаккулёбии сохторҳои нави ҷамъиятии инсоният будааст. Нахустқавмҳо ва халқҳои пешрафтаи бостон пас аз он,…
Муфассалтар » -
Динҳои ибтидоӣ
Динҳои ибтидоӣ Замина ва сабабҳои пайдоиши динҳои ибтидоӣ Хусусияти асосии динҳои ибтидоӣ Тафовути фетишизм ва анимизм Замина ва сабабҳои пайдоиши динҳои ибтидоӣ Динҳои ибтидоӣ аввалин марҳилаи зуҳури фитрати динҷӯӣ ва худоҷӯии инсон тамоюли ӯ ба диндорӣ, ва парастиш мебошанд. Ҳатто дар динҳои ибтидоӣ, бо вуҷуди ҷои асосиро ташкил намудани табиатпарастӣ…
Муфассалтар » -
Дин ҳамчун падидаи таърихӣ ва иҷтимоӣ — фарҳангӣ
Дин ҳамчун падидаи таърихӣ ва иҷтимоӣ — фарҳангӣ Марҳилаҳои пайдоиши дин Эътиқодҳои динӣ ва сабаби пайдоиши он Хусусияти диндории давраи палеолит 1. Марҳилаҳои пайдоиши дин Барои шинохти илмии динҳо донистани раванду ҷараёни пайдоиш ва таҳаввулу такомули онҳо зарур аст. Дар мавриди пайдоиши динҳо ихтилофу баҳсу муҷодилаву мубоҳисаҳои илмию динӣ зиёданд.…
Муфассалтар » -
Фанни «Диншиносӣ» ва вазифаҳои он
Фанни «Диншиносӣ» ва вазифаҳои он Вазифаҳои «Таърихи дин» Дин ва шакли ҷаҳонбинии он Мақсад ва хусусияти омӯзиши ин фан Муқаддима Илми диншиносӣ яке аз илмҳои ҷомеашиносӣ ва фалсафию таърихӣ буда, объекти он на як дини хос балки тамоми динҳое мебошад, ки инсоният дар таърихи худ доштааст ва шинохтааст. Мавзӯи баҳси…
Муфассалтар » -
Маданияти Рими қадим
Дар бораи маданияти Рими қадим дар илми фарҳангшиносӣ ақидаҳои мухталиф ҷой доранд. Аз ҷумла фархангшиносони маъруф ба мисли О.Шпенглер ватА.Тойнби қайд кардаанд,ки тамоми давраи Рим аз инқирози тамаддуни антиқӣ шаҳодат медиҳад, аз ин рў Рим дар инкишофи ин тамаддун нақши муайяне набозидааст.Е.А.Штаерман таъкид менамояд,ки Рим ба мисли Афина маданияти баланд…
Муфассалтар » -
Таҳлили ташаккулёобии иқтиоди миллии Тоҷикистон дар шароити соҳибистиқлоли
Нақша: Сарсухан, Сохибистқлоли заминаи асосии ташаккуёбии иқтисоди милли, Мархилаи таърихии ташакули иқтисоди миллии мамлакат. Заминахои сиёсии, иқтисоди ва ташкили бунёдшавии иқтисоди милли дар Ч.Т. Хадаф ва хусусиятхои чоришавии муносибатхои бозоргони дар иқтисоди милли. Хулоса Адабиётхо. Сарсухан; Хак як давлати сохиб истиклол бояд иктисоди миллии худро дошта бошад Омӯхтани асосҳои назариявии…
Муфассалтар »