Год: 2020
-
Воҳиди нигоҳдории иттилоот ва Мафҳуми файл ва каталог
Барои нигоҳдории иттилоот якчанд талаботҳо пешниҳод мешаванд: Имконияти нигоҳ доштани ҳаҷми калони қиматҳо. Иттилоот бояд баъд аз анҷоми кори раванд барои нигоҳдорӣ сабт карда шавад. Ба иттилоот дар як вақт бояд якчанд равандҳо дастрас шуда тавонанд. Воҳидҳои иттилоот бит ва байт мебошад. Воҳиди хурдарини иттилоот бит ном дорад. Бит (bit…
Муфассалтар » -
Информатика ва иттилоот (информатсия)
Информатика аз калимаи фаронсавӣ гирифта шуда маънояш info (хабар, ахбор) avtomatika (худкор, зудкор) Информатсия (Information) аз калимаи лотинӣ гирифта шуда, маънояш иттилоот додан, хабар додан, ахборот додан, маълумот додан мебошад, вале ягонтои онҳо ин калимаро пурра иваз карда наметавонанд. Масалан, сигнали ягон датчикро информатсия гуфтан мумкин аст, вале иттилоот не.…
Муфассалтар » -
ПРОГРАММАҲОИ СТАНДАРТИИ WINDOWS
ПРОГРАММАҲОИ СТАНДАРТИИ WINDOWS. ТАҲРИРГАРИ МАТНИИ БЛОКНОТ Программаҳои стандартӣ. Аслан аз системаҳои оператсионӣ талаб карда намешавад, ки онҳо дар таркиби худ воситаҳои иҷрои масъалаҳои мушаххаси амалиро дошта бошанд. Барои ҳалли чунин масъалаҳо таъминоти программавии амалӣ мавҷуд аст. Вазифаи асосии системаҳои оператсионӣ – таъмини алоқаи байни истифодабаранда, таҷҳизот ва программаҳо ба ҳисоб…
Муфассалтар » -
ПРОГРАММАИ СИСТЕМАВИИ «САБАД»
Программаи системавии Сабад (Корзина – Recycle Bin) – объекти махсуси системаи оператсионии Windows ба шумор рафта, барои муваққатан нигоҳ доштани объектҳои несткардашудаи система хизмат мерасонад. Барои ин программа дар Мизи кории Windows нишонаи пешбинӣ карда шудааст. Системаи Windows чунон сохта шудааст, ки ҳангоми несткунии файлу папкаҳои нолозим, онҳо аслан аз…
Муфассалтар » -
ТАРЗҲОИ БАКОРДАРОРИИ ПРОГРАММАҲО ДАР WINDOWS
Пайдошавии равзанаи Мизи кории системаи Windows (Расми 2) дар экран шаҳодати он аст, ки истифодабарандаи МЭҲ аллакай ба муҳити ин системаи оператсионӣ ворид гаштааст. Пас аз воридшавӣ ба система, истифодабаранда имконият пайдо менамояд, ки ягон программаро ба кор дарорад ва бо ёрии он масъалаи муайянеро ҳал намояд. Бояд қайд кард,…
Муфассалтар » -
МЕНЮИ РАВЗАНАИ ПРОГРАММАИ «РОҲБАЛАД»
Тавре ки пештар қайд намудем, дар сатри дуюми равзанаи Роҳбалад (Расми 25) менюи он ҷойгир шудааст. Менюи программа аз якчанд бандҳо иборат аст, ки ҳар кадоми он ба иҷро намудани амалиёти гурӯҳи муайян вобаста карда шудааст. Бандҳои менюи программаро бо яке аз тарзҳои зерин интихоб намудан мумкин аст: Нишондиҳандаи мушро…
Муфассалтар » -
ПРОГРАММАИ СИСТЕМАВИИ «КОМПЮТЕРИ МАН»
Чунон ки пештар дида баромадем, дар Мизи кории системаи Windows нишонаи папкаи Мой компютер (Компютери ман) ҷойгир шудааст (Расми 2). Вақте ки мо ин нишонаро интихоб менамоем ва ду маротиба пай дар пай тугмаи чапи мушро пахш мекунем, дар экран равзанаи он (Расми 19) кушода мешавад. Аз расм дида мешавад,…
Муфассалтар » -
МЕНЮИ АСОСИИ WINDOWS
Тавре ки қайд карда шуд, дар Панели масъалаҳои Мизи кории системаи Windows тугмаи Пуск мавҷуд аст. Ҳангоми нишондиҳандаи мушро ба болои ин тугма гузоштан, информатсияи ёрирасони Начните работу с нажатии этой кнопки (Корро аз пахш кардани ин тугма шурӯъ намоед) пайдо мешавад. Пас аз пахш кардани тугмаи чапи муш дар…
Муфассалтар » -
БАТАРТИБОРӢ ВА ИНЪИКОСИ НИШОНАҲОИ РАВЗАНА
Дар Мизи кории Windows ва равзанаҳои папкаҳои система нишонаҳои объектҳоро бо тарзҳои гуногун ба танзим меоранд. Асосан чор усули батартибории нишонаҳои объектҳои системаро дар равзанаҳо истифода мебаранд: аз рӯи ном, аз рӯи тип (намуд), аз рӯи андоза ва аз рӯи вақти сохта шуданашон. Барои иҷрои ама-ли батартибории нишо-наҳо аз командаи…
Муфассалтар » -
НИШОНАҲО ВА ЯРЛИКҲО
Нишона гуфта, тасвири графикии объекти Windows-ро меноманд. Объектҳои асосии Windows-ро программаҳо, файлҳо ва папкаҳо ташкил медиҳанд. Ҳар он амалиёте, ки гӯё бо нишонаи объект гузаронида мешавад, дар асл бо худи объект иҷро карда мешавад. Масалан, нусхабардорӣ намудани нишона, дар асл нусхабардории объект аст. Нишонаро нест намудан – ин объектро нобуд…
Муфассалтар » -
ИМКОНИЯТҲОИ СИСТЕМАИ ОПЕРАТСИОНИИ WINDOWS
Доир ба имкониятҳои системаи оператсионии MS DOS ва функсияҳои он дар синфи 8 муфассал сухан ронда будем. Ҳоло мо ба омӯзиши системаи оператсионии графикии Windows шурӯъ менамоем, ки он барои компютерҳои ҳозиразамони IBM PC системаи стандартӣ ба ҳисоб меравад. Калимаи Windows (Виндовз) дар забони тоҷикӣ тарҷумаи тирезаҳо, равзанаҳоро дорад. Барои…
Муфассалтар » -
ФАЙЛҲО ВА ПАПКАҲО
Бо мафҳумҳои файлҳо ва каталогҳо мо аз системаи оператсионии MS DOS шинос ҳастем. Ҳамчунин ба мо маълум аст, ки файлҳо ва каталогҳо дар дискҳо ҷойгир карда мешаванд. Мафҳумҳои файл ва каталогро дар системаи Windowsбештар ҳуҷҷат ва папка ном мебаранд. Аниқтараш, ба ҳуҷҷатҳо файлҳои матнӣ, графикӣ, мусиқӣ, садоӣ, тасвири видеоӣ ва…
Муфассалтар » -
Маълумоти мухтасар оиди BIOS
BIOS Чунин технология имкон медиҳад, ки BIOS новобаста аз нуқсонҳои ҷузъи (масалан дуруст кор накардани системаи диски) ҳамеша дастрас бошад. Он инчунин имконият медиҳад, ки компютер мустақилона ба кор дарояд. Азбаски дастрасшавӣ ба хотираи фаврӣ RAM нисбат ба ROM зудтар ба амал меояд, аксарияти истеҳсолкунандагони компютерҳо системаҳоро бо чунин тарз…
Муфассалтар » -
МЭҲ-ро бе Windows чи тавр тасаввур мекунед?
Қариб ки ҳамагон медонанд, ки компбтерҳои ҳозиразамонро бе системаи оператсионии Windows тасаввур кардан ғайриимкон аст. Пеш аз он ки мо донем, ки системаи оператсионӣ чӣ тавр пайдо шудааст,бояд чанд сатре дар бораи асосгузори ширкати Майкрософт ва системаи оператсионии ӯ навишта бошем. Яке аз ширкатҳои калонтарини дунё, ки ба таъмини барномаҳои…
Муфассалтар » -
Ман Туғрали зори туям… .
Бо барги рухсори гулат, эй гулбадан хорам макун, Нози ғаматро лоиқам, сӯзону дар норам макун… . Касе чунин мисраъҳоро аз назар мегузаронад, ҳис мекунад, ки чунин мисраҳои ҷолибро аз забони ноби худи муаллиф шунида истода бошад. Аз забони шоире, ки ошиқ аст ва ҳамеша дӯстдори ёру ғамзадаи кӯҳи ишқ мебошад.…
Муфассалтар » -
Ада Августина Лавлейс
Ада Августина Лавлейс (Муаллиф Александр Лейзерович, тарҷумаи Оймаҳмади Пирматзод ) Чи хеле ки мо медонем дар таърихи 10-уми декабр дар ҷаҳон бисёр дигаргуниҳо рух додааст, дар қатори ин ҳама 10-уми декабрро «Рӯзи Барномасозон» низ медонанд. Чунки маҳз ҳамин рӯз, яъне 10-уми декабри соли 1815 ягона ҷавонзане, ки бо маҳорати хеш…
Муфассалтар » -
Номаи фарзанде, ки модарашро гум кардааст
Салом. Салом, ай модари ман. Салом, ай модаре, ки маро танҳо гузаштиву худ ба дуриҳои дур рафтӣ. Модарҷон, ёдат ҳаст вақте ки ман хурд будам ту аз хандаҳои тифлонаи ман меболидӣ? Оё гуфта метавонӣ, ки ман дар тифлиам туро чӣ қадар дӯст медоштам? Агар муҳаббати нисбати ту доштаамро ман рӯи…
Муфассалтар » -
Бехатари, ороиш ва чопи маълумот дар Ms Excel
Ҳифзи китоб, сахифа, ячейка Дар Ms Excel ду сатхи химоя истифода мешавад: химояи файли китоби кори (кушодан, назоракуни, тахриркуни ва чопи додашудахо бе донистани парол имконнопазир аст) химояи варакхои кори, ки бе донистани парол тахриркуни ва тагйир додани намуди таблитсаи электрони номумкин аст. Бо максади таъмини яклухтии таблитсахои электрони масъалаи…
Муфассалтар » -
Диаграмма ва графикхо
Мустахкамкунии сарлавха, эзох. Ҳангоми кор бо чадвалхои калон лозим меояд, ки кисме аз чадвал (масалан, кисми сарлавха) доимо дар экран боки монад. Барои ичрои ин амал дар чадвал ба мавкеи ҷудокуни мушакро гузошта, силсилафармони Окно|Закрепить области— ро ичро кардан лозим аст. Пас аз ичрои ин амал кисми шахкардашуда бо харакат…
Муфассалтар » -
Функсияхои риёзи, молияви, омори, матни, мантики
Устои функсияхо Дар Ms Excel номгeи зиёди функсияхо барои сохтани формулахо истифода мешаванд. Баъзеи функсияхои зиёд истифода шаванда, дар лавхаи асбобхои Стандартная хамчун пиктограмма гузошта шудаанд. Ба ин функсия СУММ мисол шуда метавонад, ки бо пахши тугмаи Автосумма ба кор шурeъ мекунад. Бояд кайд кард, ки тугмаи секунxамонанди дар тарафи…
Муфассалтар » -
Кор бо ячейкахо дар Ms Excel
Форматхо ва яклухткунии ададхо. Аслан ин мавзeъ давоми мавзeи дар лексияи1 банди 5 дидабаромадашуда мебошад. Фармони Формат|Условные форматирование имконияти аз руи шарт форматирониро медихад: барои ба сифати шарти форматирони истифодаи ячейкахои кайдшуда, параметры значения ва амали мукоисакуни ва баъд кимати додашуда ё формуларо дохил кардан лозим. Пеш аз формула аломати…
Муфассалтар » -
Истифодаи формулахо ва функсияхо дар Ms Excel
Ичрои корхои хисоббарори бо ёрии формулахо ва функсияхо. Дар Ms Excel амалхои арифметикиро ичро кардан мумкин аст. Мувофикати аломатхои математики ба аломатхои дар Ms Excel истифодашаванда дар чадвали зер оварда шудаанд. Чадвали 2.1 Аломатхои математики + (чамъ) — (тарх) ( ё ) (зарб) : (таксим) Ба дарача бардори Аломатхо дар…
Муфассалтар » -
Шиносои бо Micкosoft Excel
Ба кор даровардан ва анчом додани кори Ms Excel Ms Excel – ро бо якчанд рох ба кор омода сохтан мумкин аст: барои ба кор омода сохтани Ms Excel нишонаи онро аз лавхаи Micкosoft Office интихоб кардан кифоя аст. бо силсилафармонхои Пуск|Программы|Micкosoft Excel низ Ms Excel ба кор омода мешавад.…
Муфассалтар » -
Саволхои тестии фанни Информатика
Информатсия чист? $A) Информатсия аз калимаи англисӣ гирифта шуда маънояш хабар ахбор, иттилоот, маълумот мебошад; $B) ин маҷмӯи сигналҳое мебошад, ки мо онро ба тафаккури худамон қабул менамоем ва он хусусияти ин ё он объект ё ҳодисаро дар ҳақиқат дар олами моро иҳота карда тасвир менамояд; $C) информатсия ин маҷмӯи…
Муфассалтар » -
Наслҳои МЭҲ
Дар баробари бо суръати бениҳоят баланд зиёд шудани миқдори компютерҳо, худи онҳо низ зуд мукаммал гардонида мешуданд. Мошинҳои электронии ҳисоббарорро вобаста аз базаи элементӣ, зудкорӣ, ҳаҷми хотира, маҷмӯи командаҳо ва архитектураашон ба наслҳо ҷудо мекунанд. Компютерҳои мавҷударо шартан ба чор насл чудо мекунанд. Имрӯзҳо барои сохтани компютерҳои насли панҷум низ…
Муфассалтар » -
Заминаҳои пайдоиши компютер
Компютер ифодакунандаи тафаккури муҳандисони давру замонҳои гуногун ба ҳисоб меравад, ки онҳо садсолаҳо дар пешбурди техникаи ҳисоббарор заҳматҳо кашидаанд. Пешрафти техникаи ҳисоббарорро ҳамеша талабот ба ҳисоббарориҳои фаврӣ ва аниқ муайян месозад. Ин талабот омилест, ки он доимо ин техникаро мукаммал мегардонад ва ин раванд ҳоло ҳам давом дорад. Тавре, ки…
Муфассалтар » -
Таърихи тараққиёти воситаҳои техникаи ҳисоббарор
Компютер — пеш аз ҳама як намуди мошин аст. Он бо дигар мошинҳои дар рӯзгор, хонаю мактаб, нақлиёту истеҳсолот ва дигар соҳаҳои иқтисодиёту иҷтимоиёт истифодашаванда хеле монанд аст. Масалан, компютер низ чун дигар мошинҳо бо ёрии шабакаи барқӣ ё аккумулятор кор мекунад. Компютер низ аз якчанд қисмҳои ба ҳам алоқаманд…
Муфассалтар » -
Мафҳуми файл ва каталог
Воҳиди нигоҳдории иттилоот. Мафҳуми файл ва каталог Барои нигоҳдории иттилоот якчанд талаботҳо пешниҳод мешаванд: Имконияти нигоҳ доштани ҳаҷми калони қиматҳо. Иттилоот бояд баъд аз анҷоми кори раванд барои нигоҳдорӣ сабт карда шавад. Ба иттилоот дар як вақт бояд якчанд равандҳо дастрас шуда тавонанд. Воҳидҳои иттилоот бит ва байт мебошад. Воҳиди…
Муфассалтар » -
Кодгузории матнҳо ва тасвирҳо
Кодгузории матнҳо бо ёрии барномаи махсуси таблитсаҳои кодӣ анҷом дода мешаванд. Мувофиқи ин таблитсаҳо ба ҳар як символи алифбоҳои лотинӣ ва русӣ як адади 8-битаи дуи мувофиқ гузошта мешавад, ки онро код ё рақами символ мегӯянд. Ҳангоми пахши ягон тугмаи клавиатура барномаи махсус ба протсессор рақами он тугмаро равон мекунад.…
Муфассалтар » -
Кодгузории иттилоот (информатсия) дар компютер
Системаи ҳисобкунӣ. Тавре ки алакай медонем, компютер метавонад, информатсияи дилхоҳро кор карда барояд. Информатсия метавонад ададӣ, матнӣ, графикӣ, тасвирӣ, садоӣ ва ғайра бошад. Аз тарафи дигар, компютер бо кодҳои дуи (ҳаштӣ, ва 16- ӣ) кор карда метавонад. Пас саволе ба миён меояд, ки информатсияи гуногун аз тарафи компютер чӣ тавр…
Муфассалтар »